అసిరితల్లి ఉత్సవ వైభవం
ఆంధ్రప్రదేశ్ ఉత్తరాంధ్ర ప్రాంతంలో భక్తి, సంస్కృతి, సంప్రదాయాలు ఒకదానితో ఒకటి కలిసిపోయి ఉంటాయి. ముఖ్యంగా శ్రీకాకుళం పట్టణంలోని అరసవల్లి సూర్యనారాయణ స్వామి ఆలయ సమీపంలో ఈ అసిరితల్లి దేవాలయం ఉంది. అరసవల్లి సూర్యదేవునికి అంకితమైన ఆలయం దేశవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇక్కడ ప్రజలు ఈ తల్లిని (అసిరితల్లిని) సూర్యనారాయణ స్వామి సోదరిగా భావిస్తూ ఉంటారు. అరసవల్లి గ్రామదేవత అయిన అసిరితల్లి చుట్టూ తిరిగే గ్రామీణ జీవనం ఒక విశేషంగా చెప్పుకోవచ్చు. నాగావళి నదికి సమీపంలో ఈ గుడి ఉంది. ఉత్తరాంధ్ర ప్రజల నమ్మకంలో "అసిరి" అంటే సంపద అని అర్థం. అంటే “ఆమె సంపదనిచ్చే దేవత” అని అందరూ భావిస్తారు. గ్రామదేవతలపై ఉన్న అపారమైన విశ్వాసమే ఈ పండుగకు పెద్ద ఆకర్షణ. ఆ విశ్వాసానికి ప్రతిరూపమే ఈ “అసిరితల్లి”.
స్థానిక విశ్వాసం - ఆరాధన
అసిరితల్లి అనే పేరు పెద్ద చారిత్రక గ్రంథాల్లో కనిపించకపోయినా, స్థానికుల గుండెల్లో మాత్రం గాఢంగా నాటుకుపోయింది. “ఈ తల్లి మా ఊరిని కాపాడుతుందని” అనే భావనతో ప్రజలు ఆమెను ఆరాధిస్తారు. పంటలు బాగా పండాలని, కుటుంబాలు ఆరోగ్యంగా ఉండాలని, ఎలాంటి అపాయాలు జరగకూడదని కోరుకుంటూ ఈ అమ్మవారికి మొక్కులు చెల్లించుకోవడం ఇక్కడ సాధారణం. కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఆమెను “అసిరమ్మ” అని కూడా పిలుస్తారు. పేర్లు మారినా, ఆమెపై ఉన్న భక్తి మాత్రం ఒకేలా ఉంటుంది.
చారిత్రక నేపథ్యం – ఒక జనశ్రుతి
ఈ ఉత్సవం ఎలా మొదలైందన్న ప్రశ్నకు స్పష్టమైన చారిత్రక ఆధారాలు లేవు. కానీ ప్రజల్లో ఒక బలమైన నమ్మకం ఉంది. అమ్మవారు ఒక సామాన్యమైన యువతిగా జన్మించిందని ఇక్కడి ప్రజల విశ్వాసం. ఒక పేద కుటుంబానికి, ముఖ్యంగా వెలమ సామాజిక వర్గానికి చెందిన వ్యక్తిగా ఆమెను జానపద పాటల్లో వర్ణిస్తూ ఉంటారు. ఊరికి ఆపద వచ్చినప్పుడు ఆమె ఆ ఊరి కోసం తన ప్రాణాన్ని త్యాగం చేసిందని ప్రజలు నమ్ముతారు. అనంతరం అమ్మవారు ఎవరికో కలలో ప్రత్యక్షమై, “నాకు పూజలు జరపండి, ఫలానా చోట విగ్రహ రూపంలో ఉన్నాను, ఊరిని కాపాడుతాను” అని చెప్పిందని చెబుతారు. ఇది చారిత్రక సత్యమా కాదా అన్నది పక్కన పెడితే, అది ప్రజల మనసుల్లో ఒక బలమైన ఆధ్యాత్మిక అనుబంధాన్ని ఏర్పరచింది. ఆ అనుబంధమే నేడు ఒక జాతర రూపంలో కొనసాగుతోంది.
ఉత్సవ శోభ
ఉత్సవ సమయంలో గ్రామం మొత్తం ఒక వేడుక వాతావరణంలో మునిగిపోతుంది. ప్రత్యేక పూజలు, హారతులు, నైవేద్యాలు సమర్పిస్తారు. పూజారులు సంప్రదాయ వస్త్రధారణలో అమ్మవారిని ఆరాధిస్తారు. భక్తులు తమ కోరికలు నెరవేరినందుకు మొక్కులు తీర్చుకుంటారు. కొందరు భజనలు చేస్తే, మరికొందరు జానపద కళారూపాలతో పండుగకు రంగులు అద్దుతారు. ఈ కార్యక్రమాలు కేవలం భక్తికే పరిమితం కాకుండా, ఒక సామూహిక సంస్కృతిగా మారిపోయాయి. కొన్ని సందర్భాల్లో సిరిమాను వంటి తంతువులు కూడా నిర్వహించబడుతున్నాయని స్థానికంగా చెబుతారు.
పైడితల్లి – అసిరితల్లి
ఇటీవల సోషల్ మీడియాలో ఈ ఉత్సవాన్ని విజయనగరం జిల్లాలో జరిగే పైడితల్లి సిరిమానోత్సవంతో పోలుస్తూ ప్రచారం జరుగుతోంది. 'సిరిమాను' అంటే సంపదనిచ్చే చెట్టు అని అర్థం. దాదాపు 55 అడుగుల ఎత్తు ఉండే ఒక పెద్ద కర్రను మేకులు లేకుండా కేవలం ఇరుసులతో రథంగా తయారు చేస్తారు. దానిపై అమ్మవారి ప్రధాన పూజారి కూర్చుని ఊరేగుతారు. ఈ ఉత్సవానికి రెండు తెలుగు రాష్ట్రాల్లోనూ, ఒరియా ప్రజలు పెద్ద ఎత్తున హాజరవుతారు. ఈ రెండు ఉత్సవాలు స్వరూపంలో భిన్నమైనవైనా, భావంలో మాత్రం సమానమైనవిగా భావిస్తారు. వీరిద్దరినీ అక్కాచెల్లెల్లుగా భావించే సంప్రదాయం కూడా ఉంది. పైడితల్లి ఉత్సవం ప్రత్యేకంగా సిరిమాను ఊరేగింపుతో ప్రసిద్ధి చెందింది. అరసవల్లిలో జరిగే అసిరితల్లి ఉత్సవంలో అయితే గ్రామదేవత పూజ, భక్తి, జాతర వాతావరణమే ప్రధానంగా కనిపిస్తుంది.
ప్రజల విశ్వాసం
అసిరితల్లి ఉత్సవం మనకు ఒక ముఖ్యమైన విషయాన్ని గుర్తుచేస్తుంది — దేవతలు కేవలం ఆలయాల్లోనే కాదు, ప్రజల విశ్వాసాల్లో జీవిస్తారు. ఒక ఊరు మొత్తం కలిసి ఒక తల్లిని ఆరాధించడం అంటే అది కేవలం భక్తి కాదు; అది ఐక్యత, అనుబంధం మరియు పరస్పర నమ్మకం. ఈ పండుగ ద్వారా ప్రజలు తమ మధ్య ఉన్న బంధాలను మరింత బలపరుచుకుంటారు.
అంతిమంగా చూస్తే, “అసిరితల్లి… నిజంగా చారిత్రక సత్యమా? లేక ప్రజల విశ్వాసానికి ప్రతిరూపమా?” అనే ప్రశ్నకు ఒకే సమాధానం ఉండకపోవచ్చు. కానీ ఒక విషయం మాత్రం ఖచ్చితం — ఈ తల్లి పేరు వినగానే ఒక ఊరు మొత్తం ఒక్కటై, భక్తితో తలవంచుతుంది. అదే ఈ ఉత్సవం గొప్పతనం… అదే గ్రామీణ భారతదేశ ఆత్మ.
రచన:
తేరాల రాజేంద్రప్రసాద్ గుప్త,
హైదరాబాద్.
No comments:
Post a Comment