టీ దొరుకుతుంది... టిఫిన్ దొరుకుతుంది... కానీ మందులు ఎందుకు దొరకవు?

రైల్వే స్టేషన్లలో మెడికల్ షాపులు అరుదుగా కనిపించడానికి గల కారణాలపై ప్రత్యేక కథనం

రైలులో ప్రయాణం చేసే చాలామంది ఒక విషయం గమనించే ఉంటారు. స్టేషన్‌లో టీ, కాఫీ, టిఫిన్లు, నీటి బాటిళ్లు, పుస్తకాలు, బ్యాగులు ఇలా ఎన్నో వస్తువులు దొరుకుతాయి. కానీ అకస్మాత్తుగా తలనొప్పి వచ్చినా, జ్వరం వచ్చినా మందులు కొనుక్కోవడానికి మెడికల్ షాప్ మాత్రం చాలా స్టేషన్లలో కనిపించదు.

ఒకప్పుడు అవసరం తక్కువే...

భారతీయ రైల్వే ప్రారంభ రోజుల్లో స్టేషన్లు కేవలం రవాణా కేంద్రాలుగా ఉండేవి. ప్రయాణికులు తమకు అవసరమైన ఆహారం, నీరు, మందులు ఇంటి నుంచే తీసుకెళ్లేవారు. అందువల్ల స్టేషన్లలో మెడికల్ షాపుల అవసరం అంతగా కనిపించేది కాదు.

నేటి పరిస్థితి పూర్తిగా భిన్నం

నేడు రోజూ కోట్లాది మంది రైళ్లలో ప్రయాణిస్తున్నారు. వృద్ధులు, చిన్నపిల్లలు, దీర్ఘకాలిక వ్యాధులతో బాధపడేవారు కూడా పెద్ద సంఖ్యలో ప్రయాణిస్తున్నారు. అయినప్పటికీ చాలా స్టేషన్లలో మెడికల్ షాపులు కనిపించకపోవడం ఆశ్చర్యం కలిగిస్తుంది.

మెడికల్ షాప్ పెట్టడం ఎందుకు కష్టం?

మెడికల్ షాప్ అనేది సాధారణ దుకాణం కాదు. మందులు విక్రయించాలంటే ప్రత్యేక డ్రగ్ లైసెన్స్ అవసరం. అర్హత కలిగిన ఫార్మసిస్ట్ ఉండాలి. కొన్ని మందులను నిర్దిష్ట ఉష్ణోగ్రతలో నిల్వ చేయాలి. ఈ నిబంధనలను పాటించడం ప్రతి స్టేషన్‌లో సులభం కాదు.

స్థలాభావం, వ్యాపార పరమైన కారణాలు

చాలా స్టేషన్లలో అందుబాటులో ఉన్న స్థలాన్ని తాగునీరు, ఆహారం, టికెట్ సేవలు, ప్రయాణికుల సౌకర్యాల కోసం వినియోగిస్తారు. అలాగే చిన్న స్టేషన్లలో మందుల అమ్మకాలు తక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉండటంతో వ్యాపారులు కూడా పెద్దగా ఆసక్తి చూపరు.

అత్యవసర పరిస్థితుల్లో ఏం చేయాలి?

అనేక ప్రధాన స్టేషన్లలో ప్రథమ చికిత్స కేంద్రాలు, ఆరోగ్య సేవలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. రైలులో ప్రయాణిస్తున్నప్పుడు అనారోగ్యం కలిగితే రైల్వే సిబ్బందిని సంప్రదించవచ్చు. అత్యవసర పరిస్థితుల్లో రైల్వే హెల్ప్‌లైన్ 139 ద్వారా కూడా సహాయం పొందవచ్చు.

నిపుణుల సూచన

ఆరోగ్య నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం ప్రయాణానికి బయలుదేరే ముందు వ్యక్తిగతంగా వాడే మందులను వెంట తీసుకెళ్లడం చాలా ముఖ్యం. ముఖ్యంగా బీపీ, షుగర్, గుండె జబ్బులు, ఆస్తమా వంటి సమస్యలున్నవారు తమ మందులను ఎప్పుడూ మర్చిపోకూడదు.

భవిష్యత్తులో మార్పులు కనిపించే అవకాశం

భారతీయ రైల్వే ప్రస్తుతం ఆధునికీకరణ దిశగా వేగంగా అడుగులు వేస్తోంది. ప్రయాణికుల సంఖ్య పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో భవిష్యత్తులో మరిన్ని స్టేషన్లలో మెడికల్ షాపులు, ఆరోగ్య కేంద్రాలు, డిజిటల్ ఆరోగ్య సేవలు అందుబాటులోకి వచ్చే అవకాశాలు ఉన్నాయి.

ముగింపు

స్టేషన్‌లో మెడికల్ షాపులు తక్కువగా కనిపించడం వెనుక నిర్లక్ష్యం కంటే నిబంధనలు, భద్రతా ప్రమాణాలు, స్థలాభావం, వ్యాపార పరమైన కారణాలే ఎక్కువగా ఉన్నాయి. అందుకే ప్రతి ప్రయాణికుడు ఒక విషయం గుర్తుంచుకోవాలి—

"ప్రయాణ టికెట్ ఎంత ముఖ్యమో... అవసరమైన మందులు కూడా అంతే ముఖ్యమైనవి."

— రచన : తేరాల రాజేంద్ర ప్రసాద్ గుప్తా